Uzay Araştırmalarındaki Kara Sayfa: Nedelin Felaketi

Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri, birçok konuda olduğu gibi uzay araştırmaları konusunda da yarış içerisindedirler. Aralarındaki bu yarış bilime büyük fayda sağlamıştır ancak öyle olaylar var ki tam bir dram niteliği taşıyor. İşte 24 Ekim 1960 tarihinde yaşanan Nedelin Faciası ya da bir başka isimle Nedelin Felaketi bu olayların en dramatiğidir. Sovyetler Birliği’nin R-16 roketinin deneme fırlatılışı sırasında yaşanan Nedelin Faciası bilim için ter döken yaklaşık 150 insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur.
Eskiden yakıt olarak oksijen destekli karosen kullanılmaktaydı. Ancak bundan daha kolay depolanma imkanı sunan ve hazır şekilde uzun süre saklanabilen asimetrik dimedil hidrazinin R-16 roketinde kullanılmasına karar verilmişti. Çok tehlikeli ve zehirli olan bu maddenin yakıtta kullanılmasıyla bir önceki roketlerin kısıtlamalarından kurtulacağı düşünülmekteydi. Amerika Birleşik Devletleri ile olan uzay rekabeti, Mitrofan Ivanovich Nedelin için bir baskı unsuru olmuştu. Sovyet ordusu bu yarışta Amerika’nın hep önünde olmak istiyordu. Sovyetler’in nitelikli bir balistik füzeye hemen sahip olma isteğiyle Nedelin, roket testinin yapılmasına karar verdi. Oysa mühendisler güvenlik eksikleri olduğunu ve bu eksikliklerin tamamlanmadan testin yapılmaması gerektiğini söylüyorlardı.
Mühendisleri dinlemeyen Nedelin, Bolşevik Devrimi’nin yıldönümüne testi yetiştirme kararı aldı. O gün gelip çattığında bile mühendisler bu deneme fırlatışının ertelenmesi için uğraşıyorlardı. Nedelin, uyarıların hiçbirini dikkate almadı ve içerisinde yaklaşık yüz ton zehirli madde olan roketin deneme fırlatışını başlattı. Füze daha fırlatılmamışken; daha ikinci aşamadayken, motorlarında bir kısa devre meydana geldi ve roket infilak etti. Bu patlamayla füzenin çevresindeki onlarca insan hayatını kaybetti. Akabinde hidrazin tüm üsse yayıldı ve yüzden fazla insan zehirlenerek öldüler. Bu insanların arasında Nedelin de vardı.
Sovyetler Birliği, Nedelin’in bir uçak kazasında öldüğünü söyleyerek, Nedelin Faciası’nı hem kendi halkından hem de tüm dünyadan sakladı. Ölen tüm insanlar için benzeri senaryolar yazılarak ailelerine bildirildi. Bir süre sonra faciayla ilgili haberler sızmaya başladı ancak SSCB bunu reddetti. Olaydan 29 yıl sonra 1989 yılında (16 Nisan 1989) yılında Sovyetler Birliği felaketi resmi olarak kabul etti. Olay Nedelin Faciası olarak isimlendirildi ve Baykonur üssüne bu felakette hayatını kaybedenler adına bir anıt yapıldı.
SHARE

Milan Tomic

Hi. I’m Designer of Blog Magic. I’m CEO/Founder of ThemeXpose. I’m Creative Art Director, Web Designer, UI/UX Designer, Interaction Designer, Industrial Designer, Web Developer, Business Enthusiast, StartUp Enthusiast, Speaker, Writer and Photographer. Inspired to make things looks better.

  • Image
  • Image
  • Image
  • Image
  • Image
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 yorum:

Yorum Gönder